19.12.2009
Berlin'de Bal-ayı
Alin TAÅžÇIYAN - Star Gazetesi

Semih KaplanoÄŸlu'nun yeni filmi "Bal" dünya prömiyerini 60. Berlin Film Festivali'nde Altın Ayı için yarışarak yapacak. "Bal"ın Berlinale'nin 60. yılında yarışmaya seçilmesi çifte onurdur. "Bal" bir Türk - Alman ortak yapımı ama Åžubat'ta Berlinale'de Bal - ayı yaÅŸayacak olan Alman sineması deÄŸil Türk sineması olacak!
KaplanoÄŸlu sinemasını da kiÅŸiliÄŸini de çok takdir ettiÄŸim ve sevdiÄŸim bir yönetmen. Onu ilk filmi "Herkes Kendi Evinde"nin setinde yaptığım söyleÅŸide tanıdım. Bu filmi Rotterdam Film Festivali EleÅŸtirmenlerin Seçimi bölümünde izleyiciye bizzat sunma onuruna eriÅŸtim. KaplanoÄŸlu'nun ikinci uzun metrajlı filmi "MeleÄŸin DüÅŸüÅŸü" Berlinale'nin Forum bölümünde gösterildiÄŸinde katalog yazısını yazma onuru da benim oldu. "Bal"ın tamamladığı Yusuf üçlemesinin ilk filmi "Yumurta"nın Cannes Film Festivali Yönetmenlerin On BeÅŸ Günü'nde yapılan prömiyerinde bulundum. O heyecanlı anları kalabalık bir Türk grubu birlikte yaÅŸadık. Ama geçen yaz "Süt" Venedik Film Festivali'nde yarışırken ne yazık ki orada deÄŸildim. Bu kadar önemli bir kültürel geliÅŸmeyi ne yazık Türkiye'da hakkıyla duyurup kutlayamadık...
Berlinale 60. yıldönümü dolayısıyla görkemli bir program sunacak, umarım Türkiye'de sinemanın evrensel düzeye ulaÅŸtıktan sonra evrensel düzeyi de yükseltmekte olduÄŸunu fark edip "Bal"ın tadına bakmayı sadece onu çok seven "Ayı"ya bırakmayız!

Semih KaplanoÄŸlu daha ikinci filminde oluÅŸturduÄŸu sinema diliyle kendine özgü bir dünya yaratabilmiÅŸ baÅŸlıca yaratıcı yönetmenlerimizden biri. Senaryoları, KaplanoÄŸlu'nun yazar kimliÄŸinden kaynaklanan bir suskunluÄŸa sahip. Sözcüklerin ağırlığının farkında olan KaplanoÄŸlu, laf kalabalığından, duyguları ve fikirleri kolayca banalleÅŸtirebilecek uzun ve açıklayıcı diyaloglardan özenle kaçınıyor. Resim sanatından doÄŸrudan etkilenen, resim tadı vermesine gayret ettiÄŸi görüntü yönetiminin yanında sesin filmin dünyasını tamamlayan etkisinden ayrıntılı biçimde yararlanmayı biliyor.

Oyuncu yönetimindeki baÅŸarının yanı sıra oyuncu keÅŸfetmeyi de baÅŸaran bir yönetmen KaplanoÄŸlu. "MeleÄŸin DüÅŸüÅŸü" ile Tülin Özen'i, "Yumurta" ile Saadet Işıl Aksoy'u kazandırdı sinemamıza. "MeleÄŸin DüÅŸüÅŸü"ndeki Musa Karagöz de bence bir keÅŸifti ama genç oyuncunun karşısına bir daha öyle bir film fırsatı çıkmadı. "Süt"teki performansını çok beÄŸendiÄŸimiz Melih Selçuk da büyük bir kazanç kuÅŸkusuz, tabii onu deÄŸerlendiren çıkarsa!

"Bal"ın Berlinale'deki bütün rakipleri henüz açıklanmadı. Ama açıklananlar bile çok çekiÅŸmeli geçmesi muhtemel bir rekabete iÅŸaret ediyor. "Grbavica" ile Altın Ayı kazanan Jasmila Zbaniç "Na Putu" (Yolda) adlı yeni filmiyle sinemaseverleri sevindirdi. Avusturya - Almanya ortak yapımı "Der Rauber"ın (Hırsız) tıpkı "Bal" gibi ilk açıklanan filmlerden olması filmin kalitesinin garantisi sayılabilir. "Zemestan / Kış" adlı ÅŸiirsel filmiyle dikkat çeken Ä°ranlı Raffi Pits, "Shekarchi" (Avcı) ile Altın Ayı'nın peÅŸine düÅŸtü.

Tabii en korkutucu rakip "The Ghost Writer"! Roman Polanski'nin imzasını taşıyan filmin yönetmenin ÅŸanına yaraşır bir yapıt olduÄŸu için mi yoksa onun zedelenen itibarı usta sinemacılığıyla yamanmaya çalışıldığı için mi seçildiÄŸini yakında anlayacağız. Yıllar sonra Amerikan yargısından kaçtığı tecavüz suçu için Ä°sviçre'de tutuklanan ve ÅŸimdi orada ev hapsinde bulunan Polanski Berlin'e gelebilse de gelemese de lehine ve aleyhine protestolar yapılacaktır.